Ответы
Ответ:
осылай деп ойлаймын білмим ренжіме қате болса
Ответ:
Сен қандай сағаттың түрі екенін айтпадың, сол үшін осылай істедім.
Және мен бірнешелеп жіберем, сондықтанда 50000 символдан көп жіберуге болмайды.
Ты не сказал(а) какой именновид часов, так что я сделала вот так.
И да буду отправлять кусочками, так как больше 50000 символов нельзя писать.
Күн сағатының пайда болуы турасында біздің заманымыздың 1100 жыл бұрын қытайлық Чиу-Пи жазып кеткен. Қытайлықтар күн сағаты арқылы жаз және қыс мезгілдеріндегі күннің ұзақтығын айыра білген. Үндістанның Джайпур қаласында жер бетіндегі ең үлкен сағаты орналасқан. Кейбір зерттеулерде күн сағатының отаны Вавилон деп есептеледі. Бұл жақта күн сағаты біздің заманымыздан 3500 жыл бұрын қолданыла бастаған. Ал Мысыр, Үндістан елдерінде күн сағаты б.з.б екінші мыңжылдықта пайда болған екен. Орта ғасырда теңізшілер мен малшыларға қолға алып жүруге болатын қолайлы күн сағаттары шыға бастады. Дегенмен XVII ғасырда мұндай сағаттар саябақ пен ойыншықтарды безендіруге қолданылатын сәндің затқа айналып кетті. Сол себептен күн сағаттары әлі күнге дейін қолданыстан шыққан емес.
XI ғасырдың жартысында өзбек ғалымы және математик Мұхаммед Ұлықбек Самарқанд қаласына күн сағатын орнатқан болатын. Мұндай сағаттар Мәскеу қаласындағы тарихи-археологиялық мұражайларда және М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемелекеттік университетінің ғимаратында сақталған. Күн сағаттары тек күннің көзі шыққанда ғана жұмыс істейтіндіктен, уақытты дәл көрсете алмайтын. Сондықтан күн сағатынан кейін су сағаты шықты.
Күн сағаты
Су сағатын кім ойлап тапты?
Су сағатында су бір ыдыстан екінші ыдысқа бірқалыпты тамшылап тұрады. Мұндайда көрсеткіш тілі бар қалтқы жоғары көтерілір немесе төмен түсіп, уақыттың дәл мезгілін білдірген. Бұл сағат уақытты күндіз де, түнде де көрсете беретін. Тек суын еселеп отыруды ұмытпау керек. Бір қызығы, мектепте соғылатын қоңырау су сағатынан пайда болған. Осыдан 400 жыл бұрын ежелгі грек философы Платон белгілі бір уақытта дыбыс беретін клепсидра ойлап тапқан. Сабаққа кешігіп қалған оқушыларын осы қоңырау арқылы ұйқысынан оятатын болған екен. Вавилонда пайда болған су сағаттары грек еліне, содан кейін барып римдіктерге жеткен. Римдік белгілі саясаткер Сципион Назика да су сағатын жасаушылардың бірі болып саналады.
Сципионның біздің заманымыздан 159 жыл бұрын бағалы тастармен және алтынмен аптап жасаған су сағаты Италияның Помпеи қаласына қойылған. Ал ең байырғы заманның су сағаты Мысырдағы Аммона ғибадатханасынан табылды. Оны 3500 жыл бұрын жасалған екен. Ежелгі гректер су сағатын «клепсидра» деп атаған. Грек тілінен аударғанда Klepto – «алу», udor – «су». Екі сөзді біріктіргенде «су ұрысы» деген мағынаны білдіреді. Мұны ежелгі грек математигі және механик Ктезибий екі мың дыл бұрын ойлап тапқан. Сол дәуірдің өнертапқыштары жаңалық ашу үшін бір-бірімен жарыса неше түрлі қымбат клепсидра сағаттарын жасаумен болды.
Соның бірі Харун Рашид Халифа әл-Мануланың ұлында 18 бұтақтан тұратын, алтын және күміспен қапталған ағаш тәріздес клепсидра болды. Сағаттың бұтағындағы ән салатын құстар мен жапырақтар бағалы тастармен безендірілген. Әр сағат сайын бұтадағы жапырақтар қозғалып, құстар ән салатын болған. Қытайда XIV ғасырда пайдаланған су сағаты 1915 жылға дейін сақталып келді. Осыған байланысты «Уақыт аққан су секілді» деген мақала қалған. АҚШ қазіргі заманға лайықтап қолға тағатын су сағатын жасап шығарды. Бұл сағат он жыл тоқтаусыз жүреді