• Предмет: История
  • Автор: nishimuraniki938
  • Вопрос задан 7 лет назад

1860-1870 жылы реформалар себебі, салдары, нәтижесі ​

Ответы

Ответ дал: swarry044
2

Ответ:

1)Қазақтар патша үкiметiнiң  реформаларына ашықтан-ашық күштi наразылық танытты. Үкiметке қарсы көтерiлiс жасайтын жағдай пiсiп-жетiлiп келе жатты. Көтерiлiс күтпеген жерден бұрқ ете қалып, 1868 жылдан 1869 жылға дейiн созылды. Ол отаршылдыққа қарсы айқын сипат алды.

Көтерiлiстiң басы-қасында iрi рубасылары жүрдi. Қазақтар үкiметтiң жiберген комиссияларын қабылдамады. Көтерiлiсшiлер үкiмет билiгiне бағынудан үзiлдi-кесiлдi бас тартты. Халық қарулана бастады. Олар басқарудың жаңа ережелерiн енгiзуге, елдi Ресей шенеунiктерiнiң басқаруына ашықтан-ашық қарсы болды. Ежелгi ескi тәртiпке қайтып оралуды талап еттi.

2)Жаңа ереже енгiзiлгеннен кейiн Маңғыстау түбегiндегi адайларда жер мәселесi қатты шиеленiсiп кеттi.

Салдары:

Көтерiлiсшiлер жеңi- лiс тапты. Өйткенi көтерiлiс жергiлiктi тар көлемдегi сипатта болды. Қазақтар түгел бас қосып, бiртұтас майдан аша алмады. Көтерiлiсшiлердiң қару-жарағы нашар едi. Олар негiзiнен қылышпен, айбалтамен, найза- мен, садақпен қаруланды. Оқ ататын мылтық жетiспедi. Оқ-дәрi де тапшы болды. Рубасыларының бiр бөлiгi көтерiлiсшiлердi қолдамады. Бұл кезде патшалық Ресей Қазақстанды барлық жағынан бiрдей әскери бекiнiстер- мен құрсап, қоршап алып үлгерген едi.

Патша үкiметiнiң әскерлерi Маңғыстауда үш ай бойы тұрып алды. Жергiлiктi өкiмет билiгi көтерiлiсшiлердi қатаң жазалады. Кавказ әскери әкiмшiлiгi Маңғыстауда қалған 8 мың үйден түтiн салығын және басқа да алымдарды – барлығы 58 мыңдай сомды жинап алды. Оның үстiне, адайлар 90 мың қой мөлшерiнде контрибуция (соғыс шығындарын өтеу) төлеуге мәжбүр болды.Көтерiлiсшiлерге барынша қатаң шаралар қолданылды. Реформа енгiзуге наразы болғандар Қазақстан аумағынан тыс жаққа жер аударыл- ды. Мәселен, Торғай облысының бiр өзiнен ғана 1880 жылы 500 адам, ал 1890 жылы 3 мыңға жуық адам жер аударылды.Көтерiлiстiң басшылары 1870 жылдың желтоқсанында ағайын-туыс жақтастарымен Хиуа хандығының аумағына өтiп кеттi.Сұлтан Ханғали Арыстанұлы бастаған 57 мыңға жуық қазақ осылай iстеуге мәжбүр болды.Патша үкiметi орыс шаруаларын қаруландыруды күшейтуге көштi. Мәселен, 1892 жылдан 1901 жылға дейiн бiр ғана  Жетiсу  жерiндегi  орыс  шаруаларына 9 мыңнан астам мылтық берiлдi. Мұның өзi жергiлiктi

халық пен қоныс аударып келген орыс шаруалары арасындағы қарым- қатынастың нашарлауына алып келдi.Халық арасында жаңа толқулар туып кетедi деген қауiппен, олардың алдын алу үшiн ХIХ ғасырдың соңында патша үкiметi Қазақстанда құпия мәлiметтер жинап тұратын жалдамалы агенттер тобын құрды. «Өте сенiмдi» деген қазақтардан әр уезден екi жансыз жасырын тағайындалды. Олар жергiлiктi халықтың көңiл күйi туралы патша үкiметiне қажеттi құпия мәлiметтер жинаумен айналысты.

Вас заинтересует